Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που ο άνθρωπος ανακαλύπτει πως η μεγαλύτερη αναζήτηση δεν είναι να βρει περισσότερους ανθρώπους γύρω του, αλλά να συναντήσει τον ίδιο του τον εαυτό.
Υπάρχει μια μοναξιά που πονάει, η μοναξιά της εγκατάλειψης και της απουσίας. Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πιο σπάνια, η επιλεγμένη, η συνειδητή εκείνη που δεν γεννιέται από έλλειψη, αλλά από την ανάγκη για ουσία.
Από μικρός ήμουν επιλεκτικός. Ίσως τότε να μην μπορούσα να εξηγήσω το γιατί, όμως πάντα ένιωθα πως δεν μπορούσα εύκολα να ακολουθήσω το ρεύμα. Δεν με ενδιέφερε να βρίσκομαι κάπου μόνο και μόνο για να ανήκω. Η παρουσία των πολλών δεν με γέμιζε, όταν πίσω της δεν υπήρχε πραγματική επικοινωνία. Θυμάμαι πολλές φορές, όταν ήμουν αρκετά νεότερος, να βρίσκομαι μέσα στη βουή του πλήθους και να αισθάνομαι ξένος. Στα κλαμπ με τη δυνατή μουσική, εκεί όπου όλοι προσπαθούσαν να διασκεδάσουν, ένιωθα πως κάτι έλειπε. Όχι η χαρά ούτε η ζωντάνια, αλλά η ανθρώπινη επαφή. Ο θόρυβος δεν άφηνε χώρο για μια ουσιαστική κουβέντα, για μια αληθινή ανταλλαγή σκέψεων, για μια σύνδεση ψυχής με ψυχή. Αργότερα, σε άλλες παρέες και σε διαφορετικές φάσεις της ζωής μου, συναντούσα συχνά το ίδιο συναίσθημα. Ήμουν ανάμεσα σε ανθρώπους, αλλά δύσκολα έβρισκα κοινό τόπο. Οι συζητήσεις περιστρέφονταν γύρω από την καθημερινότητα, τα υλικά αγαθά ,αυτοκίνητα και τις περαιτέρω πρακτικές πλευρές της ζωής.
Όλα αυτά έχουν τη θέση τους, όμως η δική μου σκέψη ταξίδευε αλλού. Με απασχολούσαν πάντα τα βαθύτερα ερωτήματα. Γιατί υπάρχουμε; Ποιο είναι το νόημα της ζωής; Τι μένει από έναν άνθρωπο όταν φύγουν οι επιφανειακές εικόνες; Πώς μπορούμε να γίνουμε πιο αληθινοί, πιο ουσιαστικοί, πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά είμαστε; Δεν μου αρκούσε να διασχίζω τη ζωή. Ήθελα να τη γνωρίσω, να την εξερευνήσω, να καταλάβω τα μυστικά της. Η εσωτερική αναζήτηση δεν υπήρξε ποτέ πολυτέλεια, αλλά μια αδήριτη ανάγκη.
Όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο καταλαβαίνω ότι η επιλογή των ανθρώπων και των στιγμών δεν είναι απομάκρυνση από τη ζωή, αλλά σεβασμός προς αυτήν. Πέρα από την οικογένειά μου, την αγαπημένη μου σύζυγο και τα παιδιά μου, που αποτελούν τη μεγαλύτερη ευλογία και το πιο σταθερό λιμάνι της ύπαρξής μου, οι άνθρωποι στους οποίους ανοίγω πραγματικά την καρδιά μου είναι ελάχιστοι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού. Και αυτό, μιλώντας πάντα προσωπικά, δεν αποτελεί έλλειψη αλλά πλούτο.
Η επιλεκτική μοναξιά δεν σημαίνει ότι απορρίπτεις τον κόσμο. Σημαίνει ότι αρνείσαι να χαθείς μέσα στον θόρυβό του. Ότι δεν σκορπάς την ψυχή σου σε κάθε συναναστροφή, σε κάθε κουβέντα χωρίς βάθος, σε κάθε πρόσκαιρη παρουσία. Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο αγαπημένος μου ποιητής και παρά ένα γράμμα συνεπίθετος Κωνσταντίνος Καβάφης: «Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς, μην την εξευτελίζεις μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, μες τις πολλές κινήσεις κι ομιλίες. Μην την εξευτελίζεις πηγαίνοντάς την, γυρίζοντας συχνά κι εκθέτοντάς την στων σχέσεων και των συναναστροφών την καθημερινή ανοησία, ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική».
Τα λόγια αυτά δεν είναι απλώς ποίηση αλλά μια συγκεκριμένη στάση ζωής. Μας θυμίζουν ότι ο άνθρωπος οφείλει να προστατεύει το πολυτιμότερο κομμάτι του. Τον εσωτερικό του κόσμο. Ειδικότερα σε μια εποχή όπου όλοι βιάζονται να φανούν, να μιλήσουν και να δηλώσουν την παρουσία τους, ίσως η μεγαλύτερη πράξη ελευθερίας είναι, κάποιες φορές, η σιωπή. Όχι η σιωπή της αδιαφορίας, αλλά η σιωπή της περισυλλογής.
Όσο τα χρόνια κυλούν περνάω πραγματικά καλά με τον εαυτό μου. Δεν φοβάμαι να μείνω μόνος αντίθετα, απολαμβάνω αυτή τη συντροφιά. Ένα βιβλίο μπορεί να ανοίξει μπροστά μου ολόκληρους κόσμους. Η γραφή γίνεται ένας διάλογος με την ψυχή μου. Μέσα από τις λέξεις ξεδιπλώνω τις σκέψεις μου, αναζητώ απαντήσεις και κατανοώ καλύτερα τον δρόμο μου. Χαίρομαι μια καλή ταινία, μια βόλτα στη φύση, μια εκδρομή με την οικογένειά μου, μια απλή στιγμή που μετατρέπεται σε πολύτιμη ανάμνηση. Χαίρομαι, όμως, και εκείνες τις πιο αθόρυβες διαδρομές· μια επίσκεψη σε ένα μοναστήρι, μια στιγμή προσευχής, μια πνευματική αναζήτηση που δεν φαίνεται προς τα έξω, αλλά διαμορφώνει τον άνθρωπο από μέσα.
Βλέπω γύρω μου έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα, σαν να πρόκειται να χαθεί κάτι αν σταματήσει έστω για λίγο. Και όμως, η θάλασσα δεν φεύγει. Η ζωή δεν χάνεται όταν χαμηλώνεις τον θόρυβο. Αντίθετα, τότε ίσως αρχίζεις πραγματικά να την ακούς.
Η επιλεκτική μοναξιά είναι η δική μου επιλογή να μην χαθώ μέσα στο πλήθος. Είναι η προσπάθεια να κρατήσω καθαρή τη σκέψη μου, ζωντανή την ψυχή μου και ανοιχτή την καρδιά μου στους ανθρώπους που πραγματικά αξίζουν. Γιατί τελικά μοναχικός δεν είναι αυτός που κάθεται μόνος. Μοναχικός είναι εκείνος που βρίσκεται ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους και δεν μπορεί να συναντήσει τον ίδιο του τον εαυτό. Και εγώ διάλεξα να τον συναντήσω και αυτή είναι, ίσως, η πιο ουσιαστική συνάντηση ολόκληρης της ζωής μου.
Στυλιανός Καβάζης
